Kısa cevap: E-2 vizesine uygun işyeri, gerçek ve aktif olarak işleyen, mal ya da hizmet üreten bir ticari işletmedir: restoran, franchise, hizmet şirketi, küçük üretim tesisi ya da gerçek operasyonu olan bir e-ticaret işi gibi. Kira için alınan ev, boş arsa ya da hisse senedi gibi pasif yatırımlar E-2 için sayılmaz. İşletme ayrıca yalnızca senin ve ailenin geçimini sağlayan “marjinal” bir iş olmamalı ve işi sen kontrol etmelisin. Resmi sabit bir asgari yatırım tutarı yok.
E-2 başvurusunda en kritik karar çoğu zaman paranın miktarı değil, hangi işe yatırılacağıdır. Doğru seçilmiş bir iş dosyanın yarısını kendiliğinden anlatır, yanlış seçilmiş bir iş ise en güçlü fon belgesiyle bile kurtarılamayabilir. Bu yazıda konsolosluk talimatnamesinin (9 FAM 402.9) işletme seçimine ilişkin şartlarını sade dille açıyor, uygun ve uygun olmayan yapıları örneklerle gösteriyoruz. E-2’nin genel süreci, belgeleri ve harcı için E-2 yatırımcı vizesi rehberimize bak.
E-2’de “uygun işletme” ne demek?
9 FAM 402.9 işletme konusunda dört soruya cevap arar:
- Gerçek ve aktif bir işletme mi? Kâğıt üzerinde bir şirket ya da değer artışı için tutulan pasif bir yatırım olmamalı.
- Yatırım “substantial” mı? İşin maliyetine oranla yeterli ve yatırımcının finansal bağlılığını gösterecek düzeyde olmalı.
- Marjinal mi? Yatırımcı ve ailesine asgari geçimden fazlasını sağlayacak kapasitesi olmalı.
- İşi yatırımcı mı yönetiyor? Yatırımcı işi geliştirmek ve yönetmek için gelmeli, işi kontrol etmeli.
Bu dört soruya “evet” diyebildiğin her sektör E-2 için aday olabilir. Belirli bir sektör listesi yok, ama bazı iş türleri bu sorulara doğal olarak daha kolay cevap verir.
Genelde uygun olan iş türleri
Aşağıdaki işler, doğru kurulduğunda E-2 şartlarını karşılamaya en yatkın yapılardır. Bu bir garanti listesi değil, her dosya kendi rakamları ve belgeleriyle değerlendirilir.
- Restoran, kafe ve gıda işletmeleri. Kira kontratı, ekipman, tadilat ve personel gibi somut harcamalar yatırımın risk altında olduğunu gösterir. Çalışan sayısı marjinallik sorusuna cevap verir.
- Franchise işletmeleri. Markanın işletme modeli, eğitim süreci ve standart giderleri iş planını somutlaştırır. Franchise ücreti ve kurulum harcamaları belgelenebilir.
- Hizmet şirketleri. Temizlik, bakım, onarım, lojistik, eğitim, sağlık destek hizmetleri, ajanslar. Ekip kurulan ve müşteri tabanı büyüyebilen hizmet işleri uygundur.
- Küçük üretim ve atölyeler. Makine, ekipman ve tesis yatırımı riski açıkça gösterir. Türkiye’deki üretim tecrüben burada güçlü bir argüman olabilir.
- Gerçek operasyonu olan e-ticaret. Depo, stok, çalışan, tedarik zinciri ve ABD’de yürütülen operasyon varsa e-ticaret de aktif bir işletmedir. Sadece bir web sitesi ve dışarıdan yönetilen bir satış hesabı ise zor savunulur.
- Hazır işletme devri. Faaliyetteki bir işletmeyi devralmak; geçmiş defterler, mevcut çalışanlar ve müşteriler sayesinde marjinallik sorusunu kolaylaştırır.
E-2 için uygun olmayan yapılar
FAM açıkça söyler: E-2 yatırımı gerçek ve aktif bir ticari girişime yapılmalıdır. Aşağıdakiler bu tanıma uymaz:
| Yapı | Neden uygun değil |
|---|---|
| Kiraya verilecek ev ya da daire | Pasif yatırım, değer artışı ve kira geliri için tutulur |
| Boş arsa | Pasif yatırım, faaliyet yok |
| Hisse senedi, fon payı | Pasif yatırım, yönetim yok |
| Sadece kâğıt üzerinde kurulmuş şirket | Gerçek faaliyet yok |
| Banka hesabında bekleyen para | Risk altında değil, harcanmamış |
Ev almak isteyenler için bir not: Amerika’da yabancı olarak ev alabilirsin, ama bu sana vize hakkı vermez. Konuyu yabancı olarak Amerika’da ev almak yazısında anlattık.
FAM’in dört ölçütü işletme seçimini nasıl etkiler?
Substantial: orantılılık testi
E-2 için resmi sabit bir asgari tutar yok. Yatırımın “substantial” olup olmadığına orantılılık testiyle bakılır: yatırım, işi kurmak ya da satın almak için gereken toplam maliyete oranla yeterli olmalı ve yatırımcının finansal bağlılığını göstermeli. Bu yüzden işletme seçimi tutarı da belirler: toplam maliyeti düşük bir işte, bu maliyetin daha büyük bölümünü kendin karşılamış olman beklenir.
İnternette “şu tutarın altı reddedilir” ya da “tipik E-2 yatırımı şu kadar” diye dolaşan rakamların resmi bir dayanağı yok. Kendi işinin gerçek maliyetini çıkar ve yatırımını ona göre planla.
Marginality: geçimden fazlası
FAM’e göre marjinal işletme, yatırımcı ve ailesine asgari geçimden fazlasını sağlayacak bugünkü ya da gelecekteki kapasitesi olmayan işletmedir. Önemli bir ekonomik katkı sağlayabilen işletme marjinal sayılmaz. Gelecekteki kapasite genelde 5 yıl içinde gerçekleşebilir olmalı.
İşletme seçerken sor: Bu iş büyüyebilir mi, çalışan alabilir mi, yerel ekonomiye katkı sağlayabilir mi? Sadece senin çalıştığın ve büyüme planı olmayan tek kişilik bir iş bu testte zorlanır.
At risk: para harcanmış olmalı
Yatırım, sermayenin kısmen ya da tamamen kaybedilebilir şekilde riske konmasıdır. Banka hesabında bekleyen para risk altında sayılmaz. İşletmenin kendi varlıklarıyla teminatlandırılan kredi de risk altında sayılmaz. Bu yüzden kira kontratı, ekipman alımı, tadilat ve franchise ücreti gibi gerçek harcamaların yapıldığı bir iş, dosyada çok daha güçlü görünür.
Develop and direct: kontrol sende olmalı
Anlaşma ülkesi vatandaşları işletmenin en az %50’sine sahip olmalı ve yatırımcı işi kontrol etmeli. Bu genelde en az %50 sahiplik ya da operasyonel kontrolle gösterilir. Sadece yönetici unvanı taşımak yetmez. Ortaklı bir iş düşünüyorsan sahiplik ve karar yetkisini baştan netleştir.
Sık yapılan hatalar
- Pasif yatırımı E-2 sanmak. Kiralık daire, arsa ya da hisse E-2 için sayılmaz.
- Parayı şirket hesabına yatırıp harcamamak. Bekleyen para risk altında değildir.
- Büyüme planı olmayan tek kişilik bir iş seçmek. Marjinallik sorusu cevapsız kalır.
- Sahipliği %50’nin altında tutmak ya da kontrolü belirsiz bırakmak. Memur işi kimin yönettiğini net görmek ister.
- Kopyala yapıştır iş planı. Rakamları senin işine ve şehrine ait olmayan bir plan dosyayı zayıflatır.
- Vize çıkmazsa ne olacağını düzenlemeden sözleşme imzalamak. Devir ya da franchise sözleşmelerinde bu durumu baştan konuş.
Kontrol listesi: işletme seçmeden önce
Bir işletmeye karar vermeden önce şu soruları cevapla:
- İşletme mal ya da hizmet üreten, aktif bir iş mi?
- Toplam maliyeti belli mi ve yatırımım bu maliyete oranla yeterli mi?
- Paranın büyük kısmı gerçek harcamalara (kira, ekipman, stok, franchise ücreti) gidecek mi?
- İşletme makul bir sürede çalışan alıp büyüyebilir mi?
- Sahipliğin en az %50’si bende ya da Türk vatandaşı ortaklarda mı, kontrol bende mi?
- Bu işi Türkiye’de yapsam yönetebilir miydim, tecrübemi anlatabilir miyim?
- Paranın kaynağını Türkiye’den ABD’ye kadar kesintisiz belgeleyebilir miyim?
Şirket kuruluşu için Amerika’da LLC kurmak yazımıza bakabilirsin.
Örnek: iki farklı seçim
Örnek (varsayımsal): Merve, Teksas’ta faaliyetteki bir oto bakım servisini devralıyor. İşletmenin beş çalışanı, düzenli müşterileri ve geçmiş yıllara ait defterleri var. Satış bedelini kendi birikiminden ödüyor ve para emanet hesabına (escrow) yatmış. Bu yapı aktif, marjinal olmayan ve riski gösterilebilen bir işletme örneği. Okan ise aynı tutarla iki daire alıp kiraya vermeyi planlıyor. Okan’ın planı ne kadar kârlı olursa olsun pasif yatırımdır ve E-2 için uygun değildir. Bu örnekler varsayımsaldır.
E-2 uzun vadeli bir plan mı?
E-2, işletme ayakta kaldıkça yenilenebilen ama göçmen olmayan bir vizedir: tek başına green card ya da vatandaşlık sağlamaz. Uzun vadeli hedefin kalıcı oturumsa işletme seçimini buna göre düşün. Seçenekleri E-2 vizesi ile green card ve vatandaşlık yazısında anlattık. Zaten ABD ile düzenli ticaret yapan bir şirketin varsa E-1 vizesi daha uygun bir yol olabilir.
Destek almak istersen
İşletme seçimi, due diligence ve iş planı E-2 dosyasının omurgasıdır. Vize danışmanlığı hizmetimiz işletme seçeneklerini E-2 ölçütlerine göre değerlendirmede ve belge düzeninde yardımcı olur. Vize garantisi vermeyiz, kararı konsolosluk verir. E-2 ile EB-5’i yan yana görmek için yatırımcı vizesi sayfamıza bak.
Sık sorulan sorular
E-2 vizesine hangi işyerleri uygun?
Gerçek ve aktif olarak işleyen, mal ya da hizmet üreten işletmeler: restoran, franchise, hizmet şirketi, küçük üretim, gerçek operasyonu olan e-ticaret ya da faaliyetteki bir işletmenin devri gibi. Belirli bir sektör listesi yok, her dosya kendi rakamlarıyla değerlendirilir.
Kiralık ev almak E-2 yatırımı sayılır mı?
Hayır. Kiraya verilecek ev, boş arsa ya da hisse senedi pasif yatırımdır ve E-2 için sayılmaz.
E-2 için asgari yatırım tutarı ne kadar?
Resmi sabit bir tutar yok. Yatırım, işin toplam maliyetine oranla yeterli ve yatırımcının finansal bağlılığını gösterecek düzeyde olmalı.
Marjinal işletme ne demek?
Yatırımcı ve ailesine asgari geçimden fazlasını sağlayacak bugünkü ya da gelecekteki kapasitesi olmayan işletme. Gelecekteki kapasite genelde 5 yıl içinde gerçekleşebilir olmalı.
E-ticaret işi E-2 için uygun mu?
Depo, stok, çalışan ve ABD’de yürütülen gerçek bir operasyon varsa olabilir. Sadece bir web sitesi ya da dışarıdan yönetilen bir satış hesabı zor savunulur.
Ortaklı bir işte E-2 alınabilir mi?
İşletmenin en az %50’si Türk vatandaşlarına ait olmalı ve yatırımcı işi kontrol etmeli. Sadece yönetici unvanı yetmez, sahiplik ya da operasyonel kontrol gösterilmeli.
Özet
- E-2 için işletme gerçek, aktif ve mal ya da hizmet üreten bir iş olmalı.
- Pasif yatırımlar (kiralık ev, arsa, hisse) uygun değil.
- Yatırım orantılı ve risk altında olmalı, sabit asgari tutar yok.
- İşletme marjinal olmamalı, büyüme ve istihdam kapasitesi göstermeli.
- Sahiplik en az %50 Türk vatandaşlarında, kontrol yatırımcıda olmalı.
Kaynaklar
- 9 FAM 402.9, E vizeleri: https://fam.state.gov/fam/09FAM/09FAM040209.html
- Türkiye’de vize hizmetleri: https://tr.usembassy.gov/visas/
- MRV harçları (22 CFR 22.1): https://www.ecfr.gov/current/title-22/part-22/section-22.1
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Resmi kurallar değişebilir.
Son güncelleme: 20 Kasım 2026. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki ya da finansal tavsiye değildir. Resmi kurallar ve ücretler değişebilir, işlem yapmadan önce resmi kaynaklardan teyit et.

